Milliyətçilik

XVIII əsrdə milliyətçilik o qədər də önəmli deyildi.Milliyətçilik iddiaları niyə bugün bu qədər önəmlidir?İnsanların bir -biri ilə bir çox bağlılıqları ola bilər və bunlar zaman keçdikcə dəyişə bilər.Alışılmış həyat tərzi dəyişdikdə bağlılıqlar da dəyişir.Millət ideyası əsasən həyat tərzi ən çox pozulanlar içində,öz mədəniyyətlərində marginal fiqurlar olan və kimliklərindən daha az əmin olan insanlar arasında başlayır.Bunlar tez-tez öz qəliblərini aşan və suallar verməyə başlayan insanlardır.Milli iddiaları əksər hallarda intellektuallar ya da dini qruplar başladır.Məsələn XIX əsrdə ilk Ərəb milliyətçiləri müsəlmanlardan çox xristianlar idi;sənayeləşmə və urbanizasiya ənənəvi normaları dəyişdikcə, bu kəsimlərin yeni bir kimliklə əlaqəli narahatlıqları milliyətçiliyə daha geniş bir dəstək yaratdı.
* * * *
İnsanları yeni kimliklər üçün hərəkətə sövq edən səbəblər daxili ya da xarici güclər ola bilər.Müasir milliyətçiliyi yaradan Fransız inqilabı idi.Orta təbəqənin yüksəlişi ənənəvi siyasi və ictimai qaydaları pozdu.Yüksələn siyasi qruplar Fransa dövlətinin artıq kralla deyil,millət təməlində,xalqla tanınmasını istədilər.

Joseph Nye ( Understanding International Conflicts: An Introduction to Theory and History)
Tərcümə:Nərgiz Muxtarova

Advertisements

Erik Hoffer -Əsl inamçı (hissələrlə)

Bir inancın gücü dağları yerindən oynatmasında deyil, yerindən oynadılası dağları görməməkdədir.
Anri Berqson

the-true-believer-book-cover-classic-657x1024

*”Görülməsinə və eşidilməsinə ehtiyac olmayan gerçəklərə göz yummaq” əsl inamçıların əsas qabiliyyətidir ,  onların təkrarolunmaz cəsarət və əzminin əsas qaynağıdır.

*Özümüz olmaq bizi nə qədər az qane edirsə, başqaları kimi olmaq istəyimiz daha da güclənir.Ona görə də bizə bənzəyənlərdən çox ,bizə bənzəməyənləri təqlid etməyə çalışırıq və bu insanlar daha çox bizim bəyəndiyimiz insanlar olur.Əzilmiş və təcrid olunmuş insanların təqlidçi davranışları daha çox nəzərə çarpır.

*Məyusluğun gerçək səbəbi məşğuliyyətə çevrilməməsidir . Ən şiddətli məyusluq enerji və bacarığı olan, lakin cəmiyyət tərəfindən “paslanmağa” məhkum edilmiş şəxslərin məyusluğudur.

*Bizə tamamilə aydın olan bilgi  gücsüzdür, çünki nəyisə  bildiyimiz zaman elə düşünürük ki, bu bizim daxilimizdən gələn bir şeydir.

*Bir çox şeyə sahib olub daha çoxunu əldə edə bilmədikdə yaranan məyusluq, heç nəyə sahib olmayıb bəzi şeylərə sahib olmaq istəmənin məyusluğundan daha şiddətlidir.

*Əgər kifayət qədər yaxşı həyat yaşayırıqsa, bu  bizi önəmli dəyişiklik imkanlarını görmə ehtimalından məhrum edir.

*”İfrat” insan əsl prinsip adamı deyil.O, bir məqsədə onun doğruluq və müqəddəsliyinə inandığı üçün deyil, nəyəsə bağlanma ehtiyacını tətmin etmək üçün sadiqdir.Bu ehtiraslı bağlılıq ehtiyacı  hər məqsədi müqəddəsləşdirməsinə səbəb olur.

*Sözbazların (söz ustalarının) olmadığı və ya sözlərin tənqidi çalar daşımadığı  yerlərdə idarəçilər nə qədər bacarıqsız olursa olsun, özlərini məhv edənə qədər iqtidarı əlində saxlayır.

*Nəyisə sevdiyimiz zaman bizim kimi onu sevən  “tərəfkeşlər”ə ehtiyacımız olmur, əksinə ,sevmədiyimiz nəyisə sevənləri agressiv  rəqib kimi görürürük.Nəyəsə nifrət etdiyimiz zaman isə bizim kimi eyni nifrəti daşıyan insanları axtarmağa başlıyırıq.

*Günlük işlərində uğursuzluğa düçar olanlar qeyri-mümkün hədəflərə köklənir.Bu , onların uğursuzluklarını kamuflaj etmək üçün vasitədir.Çünki adi uğursuzluğun səbəbi şəxsin özüdürsə, qeyri-mümkün uğursuzluğunun səbəbi reallaşma ehtimalının çətin olmasıdır.

*Azadlıq məyusluq hissini azalda, bəzən  də çoxalda bilir. Seçim azadlığı uğursuzluğun günahını fərdin çiyninə yükləyir.Həmçinin azadlıq , bir çox təşəbbüsü gerçəkləşdirmə cəsarəti yaratdığı üçün məyusluq və məğlubiyyət ehtimalını artırır.

*Həyatlarının  zay olduğunu düşünənlər , azadlıqdan çox qardaşlıq və bərabərlik axtarışında olur. Bərabərlik arzusu özlərini gizlətmək üçündür, yəni bir növ , parçanın toxunduğu sapları gizlətmə cəhdidir. Beləliklə heç kim parçanı əmələ gətirən  saplar arasında fərqi müqayisə etməz və onların qüsurları ortaya çıxmaz.

*Eqoistlər məyus olmağa daha çox meyillidirlər. İnsan nə qədər çox eqoist olsa, məyusluq o qədər şiddətli olacaq.

*Tarix boyu ən böyük əsərləri yaradanlar həmişə böyük şəhərlərdə ortaya çıxıb. İnsan şəhərdə insan olmuşdur. Şəhərləşmə olmasaydı, insan deyə bir qavram olmazdı.Maraqlıdır ki, insanları degenerasiyaya gətirib çıxaran da şəhərləşmədir. Əgər insanlar bu böyük şəhərlərdə həyata uyğunlaşa  bilmirsə , deməli   bəzi millətlərin yer üzündən silinmə ehtimalı var.

*Bir şikayətin ən şiddətli olduğu vaxt, o şikayətin səbəblərinin ortadan qalxma ehtimalının olduğu vaxtdır.

*İnanc (iman) bir kimlik qazanma prosesidir. Bu proses vasitəsilə  insan, özü olmaqdan imtina edərək ölümsüz bir şeyin bir hissəsi olur. Bir dinin, millətin, irqin, siyasi partiyanın və ya ailənin müqəddaratına olan inanc…insanlığa , gələcək nəsillərə olan inanc, yox edilmə vəziyyətiylə qarşılaşmış olan mənliyimizi bu ölümsüz şeyə bağlamaqdan başqa nə ola bilərdi ki?

Tərcümə edən : Izzətxanım Cabarlı