Alternativ Kino Təhlil :”Dogville”

20040628-dogville

 

Bir  şəhər var ki, onsuz bu dünya daha yaxşı olacaq. Bu şəhər Doqvildir.”

***

Bəsit hekayə,sıradan aktyor oyunu , yarısı xəyali olan  dekorasiyalar , qısa dialoqlar ,mahiyyəti sözlərlə ifadənin çətinliyi…

Aristotel deyir ki, insan vasitə yox məqsəddir.Jan Jak Russo isə bunu əxlaqi kontekstdə qiymətləndirir və əlavə edir ki, insandan vasitə olaraq istifadə etmək bir yana, bu ehtimalı düşünmək belə əxlaqsızlıqdır.Məqsəd   yoldur .Vasitə  bu yolda istifadə olunan “nəsnə”dir .Hədəf məqsədə çatmaqdır.Məqsəd  həmişə alidir.Ali olan əxlaqsızlıq daşıya bilməz.

Qarşınızdakı insan sizi məqsəd olaraq yoxsa vasitə olaraqmı görür?Bu sual insanlarla  münasibətdə problem yaradır ona görə də sualı sual halında saxlamaq daha məqsədəuyğundur.

**********************

Doqvil kiçik şəhərdir.Sakinləri sadə adamlar.Hər şey şəhərə yeni birinin gəlişi ilə dəyişir.İnsan mərhəmətinin hadisələrin gedişatında necə sui istifadəyə çevrilməsi sujetdə əksini tapır.Eqoizm nəticəsində insanın məqsəddən vasitəyə çevrilməsi. Burada hakimiyyət neqativ güc olaraq əks olunur.İnsanların mahiyyətinin üzə çəxması üçün onlara şərait yaratmaq kifayətdir rejissorun fikrincə.Filmin baş qəhrəmanı ona qarşı edilən bütün haqsızlıqları insan təbiətinə bağlıyır.”Bir insan öz təbiətinə qarşı gələ bilmirsə onu cəzalandırmaq olmaz! Mən də olsam belə edərdim özümü saxlaya bilməzdim! ”

Amma vəziyyət ikinci dəfə dəyişir.Bu dəfə onun xeyrinə . Bu insanların taleyinin ondan asılı hala gəlməsi ilə.Bu dəfə isə insan həqiqətən məqsəddir.Vasitə isə hakimiyyət.Hədəf şəhəri yox etməkdir.

İlk təəssurat olaraq sizə elə gələ bilər ki, məqsəd ali deyil və  hakimiyyət baş qəhrəmanımızın mövqeyini dəyişdirir.Lakin sonraki cümlədə o deyir :”Əgər bir də kimsə bu şəhərə düşsə, hər şey yenidən təkrarlanacaq” .Hədəf nə qədər dağıdıcı olsa da, məqsəd alidir.Çünki məqsəddə eqoizm yoxdur.Burada gücün mahiyyəti pozitivdir.Güc   intiqam almaq üçün vasitə deyil, heç ədaləti bərpa etmək üçün cəzalandırma  məqsədi də daşımır.

Sonda isə qəhrəman hakimiyyətin mahiyyətini ortaya qoyur:”Hakimiyyət bu dünyanı  azacıq da olsa yaxşı edə bilmək üçün lazımdır.”

Doqvil yandırıldıqdan sonra dünya daha yaxşı yerə çevrilir….

Filmdən çıxardığım nəticə odur ki, hakimiyyət və güc ədaləti bərpa etmək üçün yox ,ola biləcək ədalətsizliklərin qarşını öncədən almaq üçündür.

Filmin əsas hissəsi (8 dəqiqə) ata və qızının dialoqudur.Bu dialoqda filmin bütün mahiyyəti əks olunub.Filmə baxmaq da olar, baxmamaq da, amma bu hissəyə mütləq baxmalısınız .Əminəm ki,ona  baxmaqla özünüz üçün bir çox başqa nəticələr də çıxaracaqsınız.Kim bilir, bəlkə də, çıxardığınız bu nəticələr yeni bir blog yazısına çevrildi 😉

Izzətxanım Cabarlı

 

Dünya tarixindəki maraqlı propaqandalar

Bu dəfəki yazımda dünya tarixindəki maraqlı propaqandalardan yazacam.

p_0031

1) Ağ Evin bombalanması

Əvvəllər Barak Obamanı və ABŞ ordusunu atom bombalarının alovunda “yandıran” Şimali Koreya  sonra Washington-u bombaladıqlarını videolar ilə dövlət kanallarında göstəriblər. “Müharibənin qərargahı alov fırtınası altında” adlı video Şimali Koreyanın Uriminzokkiri kanalının Youtube kanalına yüklənib. Videoda Ağ Evin və Washington-da Capitol Binasının partladıldığı göstərilir.

2)  Bağdadın işğalı

2003-cü ildə ABŞ-ın İraqa müdaxiləsi zamanı ABŞ ordusunun Bağdada daxil olmasından 2 gün sonra Səddam Hüseyn rejimi zamanı informasiya naziri olmuş Məhəmməd Səid əl-Səffah mətbuat konfransı keçirdir və Bağdadın onların nəzarəti altında olduğu və ABŞ ordusunun Bağdada daxil olmadığını bildirir. Lakin Səffah müsahibə verdiyi Səffahın arxa fonundan 2 ABŞ ordusuna məxsus tank keçir. Səffah Səddam Hüseyn hökümətindəki tək-tük şiə nazirlərdən biri idi.

3) Film çəkmək üçün rejissor qaçırtmaq

1978-ci ildə Şimali Koreyanın lideri Kim İl Sung propaqanda məqsədli film çəkmək üçün film rejissoru və aktrisa qaçırlmasına göstəriş verir. Və Cənubi Koreyalı kinorejissor Shin Sang Ok və onun həyat yoldaşı qaçırılır. Onlara işgəncələr tətbiq edərək məcbur edib Şimali Koreyaya propaqanda məqsədli film çəkdirirlər.

4) İnfeksiya əməliyyatı

1980-ci illərdə SSRİ-də KQB şaiyə yaymağa başladıki QİÇS virusu Amerika tərəfindən yaradılıb və bioloji silah kimi istifdə edirlər. Bu “silahı” anti-Amerikan qüvvələr üçün istifadə etdiklərini  iddia edirdilər.

5) Müharibənin alovları

2014-cü ilin sentyabr ayında İŞİD-in propaqanda məqsədli 52 saniyəlik “Müharibənin alovları” adlı Hollywood üslubunda hazırlanmış treyleri yayıldı. 52 saniyə ərzində İŞİD-in Suriya və İraqdakı döyüşlərindən fraqmentlər göstərilir. Yüksək səviyyədə hazırlanmış videoda bildirilirki əgər Suriya və İraqa ABŞ ordusu müdaxilə edərsə bu torpaqlar onlar üçün məzar olacaq.

6) Etnik təmizləmə

2002-ci ildə qara dərililəri və Yəhudiləri öldürməyi həvəsləndirmək üçün kompyuter oyunu yaradılmışdı. İstifadəçilər KKK (Ku Klux Klan) üzvü kimi oynayırlar. Oyunda qara dərililərə atəş açdıqda meymun səsləri çıxardırlar. Oyun Resistance Records tərəfindən yaradılıb və fon musiqisi isə National Alliance tərəfindən bəstələnib.

7) Kijong-Dong şəhəri

Gijeongdong şəhəri 1950-ci ildə Kim İl Sung tərəfindən Cənubi Koreya ilə sərhəddə tikilmiş propaqanda məqsədli şəhərdir. Şəhərin salınmasında məqsəd Şimali Koreyanın gücünü Cənubi Koreyaya göstərmək və Cənubdan xeyli adamın Şimala mühacirətə gəlməsidir. Şəhərdə yaşayan sakinlər yoxdur, lakin şəhərdə gecələr işıqlandırma sistemləri və şəhər təmizləyiciləri var. Deyilənlərə görə şəhərdəki binalarda heç pəncərələrdə şüşələr də yoxdur, binaların çoxunda isə otaqlar belə yoxdur yəni hündür dördbucaq divarlar. Şəhərdə həmçinin dünyanın ən geniş bayraq dirəyi var. Şimali Koreya bayrağı.

8) Juden Raus oyunu

Juden Raus oyunu 1936-cı ildə Nasist Almaniyasında propaqanda məqsədli yaradılmış və o zamanlar çox populyar olmuş bir oyundur. Oyundakı əsas məqsəd şəhərdəki Yəhudiləri şəhərin divarından kənara çıxartmaqdır. Oyunda Yəhudiləri piyonlar ilə təsvir edirlər və oyun monopoliya oyunu kimidir. Zər ataraq piyonları kvadrat-kvadrat irəlilədirsiniz. Oyun bitincə ən çox piyon oyun sahəsindən kənarlaşdırmış oyunçu qazanır.

Fuad Məmmədzadə